Miejska Biblioteka Publiczna w Dąbrowie Górniczej jest jedną z najstarszych książnic w Zagłębiu Dąbrowskim i należy do najlepiej działających instytucji bibliotecznych w województwie śląskim, czego dowodem są liczne wyróżnienia i nagrody, jakie otrzymuje na szczeblu wojewódzkim i ogólnopolskim.

Powstała w 1906 roku przy filii Uniwersytetu dla Wszystkich z inicjatywy m.in. Adama i Haliny Piwowarów, Cecyli i Józefa Kozłowskich. Księgozbiór biblioteki tworzony był stopniowo. Dzięki ofiarności działaczy oświatowych, ich darów i składek pieniężnych zebranych wśród robotników na rok 1907 zgromadzono 455 wol., a na liście stałych abonamentów biblioteki figurowało 700 czytelników.
  W 1908 roku w obawie przed zniszczeniem księgozbioru przez władze carskie przekazano go dąbrowskiemu oddziałowi Towarzystwa Kultury Polskiej, a w 1909 roku oddano w depozyt Kozłowskiej tworząc Bibliotekę dla Wszystkich Cecylii Kozłowskiej. W 1915 roku księgozbiór przejęło Towarzystwo Biblioteki dla Wszystkich im. Hugona Kołłątaja w Dąbrowie Górniczej. Wybór powyższego patrona był jak najbardziej celowy i wyraźnie zaznaczył rolę biblioteki w szerzeniu nauki i oświaty oraz tradycji narodowych. Aby zapewnić prawidłowe i sprawne funkcjonowanie biblioteki, w dalszej kolejności przekazano księgozbiór miastu (w 1916 roku Dąbrowa otrzymała prawa miejskie). Chodź nie były to czasy sprzyjające rozwojowi czytelnictwa placówka ta pod zmienioną nazwą: Towarzystwo Oświatowo Kulturalne im. Hugona Kołłątaja zakładała i utrzymywała biblioteki i czytelnie, organizowała liczne odczyty, koncerty i zebrania dyskusyjne. W chwili wybuchu II wojny światowej biblioteka liczyła 6900 woluminów. 
  Gdy w 1940 roku okupanci zażądali pełnej likwidacji księgozbioru, część książek udało się ukryć lub rozdać zaufanym czytelnikom, w ten sposób pojawiły się tzw. krążące biblioteki. Jednak dopiero wyzwolenie Zagłębia przyniosło odrodzenie dąbrowskiej placówki, której księgozbiór systematycznie wzrastał, a sama biblioteka zwiększyła swój zasięg oddziaływania. Już w początkach 1945 r. udało się zgromadzić 688 tomów, jak też uruchomić wypożyczalnię dla dzieci i odrębną dla dorosłych. W rok późnej biblioteka liczyła już 2100 wol., a korzystało z niej 280 czytelników, których w każdym roku systematycznie przybywało (dla porównania w 1948 posiadała 3573 tomów i 987 czytelników). 
W 1958 roku po przeniesieniu placówki ze starego lokalu mieszczącego się przy zbiegu ulic 3 Maja i Krótkiej do Pałacu Kultury Zagłębia nawiązano współpracę z kierownictwem nowej siedziby oraz z Klubem Literackim w celu popularyzacji literatury polskiej i obcej. Następne lata przyniosły intensywny rozwój sieci bibliotecznej, dobrze wyposażonej i w księgozbiór i w sprzęt techniczny. 
W 1961 roku wprowadzono swobodny dostęp do półek, czytelnicy mogli korzystać z 44547 woluminów i ok. 100 tys. egzemplarzy czasopism. W latach 1990-1995 pojawiły się pierwsze komputery, kserografy i urządzenia audiowizualne. W kolejny wiek biblioteka wkroczyła z rozwiniętym systemem komputerowym oraz Internetem.
  Rok 2006 przyniósł zmiany w lokalowej strukturze MBP. Najważniejszą było umieszczenie w jednym budynku agend Biblioteki Głównej (dotychczas zlokalizowanych w Pałacu Kultury Zagłębia oraz w lokalu przy ul. Reymonta) jak również Dyrekcji.
  Adaptacja budynku byłego Urzędu Miejskiego na potrzeby Miejskiej Biblioteki Publicznej została w roku 2006 ukończona, a sam obiekt przekazany instytucji do użytkowania.
Obiekt usytuowany w centrum miasta pozbawiony jest barier architektonicznych (zespół wind i podjazdów umożliwia dostęp do zasobów i usług bibliotecznych osobom o ograniczonych możliwościach poruszania się).
  W zasadniczej części budynek jest klimatyzowany co korzystnie wpływa na mikroklimat zarówno w odniesieniu do zgromadzonych zbiorów jak i warunków użytkowania i pracy.
Część działów użytkowych zwiększyła wykorzystywaną przez siebie powierzchnię, m.in.: Wypożyczalnia dla Dorosłych, Wypożyczalnia dla Dzieci, Dział Książki Dawnej. Podobnie Dział Obsługi Sieci, Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów, Introligatornia.
  Powstały nowe działy, tj.: Czytelnia Multimedialna, Centrum Edukacji Regionalnej, Centrum Informacji Europejskiej oraz Centrum Informacji Biznesowej i Technicznej.
  Biblioteka zyskała salę audiowizualną, wyposażoną w system i sprzęt audio-video. Jej pozyskanie otwarło nowe, zdecydowanie większe możliwości w zakresie oferty kulturalno-promocyjnej.
Biblioteka Główna w nowym obiekcie została otwarta dla czytelników 01.01.2007 r.
  Dziś sieć Miejskiej Biblioteki Publicznej tworzy 17 filii bibliotecznych i Biblioteka Główna wraz z agendami: Wypożyczalnią Centralną, Czytelnią Multimedialną, Czytelnią, Centrum Informacji Biznesowej i Technicznej, Działem Informacyjno-Bibliograficznym, Wypożyczalnią dla Dzieci i Młodzieży, Centrum Edukacji Regionalnej, Centrum Informacji Europejskiej, Działem Zbiorów Specjalnych, Działem Książki Dawnej.